Strateji oyuncusu profiline baktığımızda değişim beklentilerinin de bu yüzden yeni nesil oyunlardan çok serilerin devamı niteliğindeki oyunlar üzerine odaklandığını görmek mümkün. Örneğin birilerinin çıkıp adı duyulmamış bir strateji geliştirdiğini açıklaması oyuncularda heyecan yaratmasa da Age of Empires III ya da Civilization IV hazırlıyoruz denildiği zaman büyük heyecan yaratıyor. Tabi tüm bunların yanında son yıllarda oyun sektöründe meydana gelen konsola yöneliş hareketinin de strateji türünü olumsuz yönde etkilediğini söylemek mümkün.
Oyun sektörü açısından oldukça yoğun sayılabilecek bir sonbahar mevsiminde strateji türünün vazgeçilmezleri de beklenen yeni versiyonlarıyla boy göstermeye başlıyor. Türün markalaşmış isimlerinin başında gelen yapımlardan biri olan Age of Empires serisinin 3. yapımı yine saygıdeğer Ensemble Studios tarafından geliştirildi ve Microsoft çatısı altında yayınlanıyor. Age of Empires III iddialı basın açıklamaları, ekran görüntüleri, videolar ve son olarak oynanabilir demosuyla geliştirme süreci boyunca gündemimizi oldukça meşgul etti. Ve nihayet yapımı tam versiyon olarak oynama şansına eriştik. 3 CD'den oluşan yapımın aynı zamanda yine 3 CD'ye ek olarak yapım sürecini anlatan ve içersinde soundtrack ve videolar barındıran 1 DVD, The Art of Empires adlı bir kitap ve poster içeren koleksiyonculara özel bir "collector's edition" versiyonu da bulunuyor.
Age of Empires III'ü 3 ana başlıkta incelemek mümkün. Bunlar Campaign (Senaryo) modu, Skirmish modu ve çoklu oyuncu seçenekleri sunan Multiplayer modu.oyunun bu açıdan baktığımızda bize sunduğu yeni bir seçenek olmamasına rağmen yapımcı firmanın diğer alanlarda kaydettiği gelişim bir anlamda bu durumun göz ardı edilmesine sebep oluyor.
Campaign Modu 3 ana senaryo içerisinde toplam 24 farklı görev içeriyor. Bu görevler arasında Maltalı St. John şövalyelerinin gizemli bir güç için Amerika'ya dek uzanan savaşlarının yanı sıra, koloniler arasında yaşanan 7 yıl savaşlarını ve ülkenin içlerine uzanan demiryolu ağını konu alan bölümler oyunda yerini almış. Bahsettiğimiz 3 senaryo her ne kadar ilk bakışta bağımsız gibi görünseler de, yapımcı bölüm sonlarındaki ve başlarındaki ara videolarla bölümler arasında küçük de olsa bir bağlantı kurarak genel bir bütünlük sağlamış. Özellikle ana senaryo konuları görevleri geçtikçe netlik kazanıp derinleşiyor. Örneğin 1. bölümde Malta'da Osmanlılara karşı savaşırken daha sonra aynı safta savaşıyoruz. Olaylar, kurgusu her ne kadar ilk bakışta tarihi gerçeklere dayalı gibi görünse de ve gerçek medeniyetlerle oynasak da aslında perde arkasında yapımcıların yarattığı bir hikaye var. Senaryo modu aslen efsanevi bir doğal kaynağı ele geçirmeye çalışan "The Circle" adlı gruba karşı verilen savaşı konu alıyor. Yapımcı böylece konuyu bir medeniyetler çatışması görüntüsünden uzaklaştırarak farklı bir boyuta taşımış.
Görevler içerisinde yapmanız gerekenleri kısaca koloni kurma, şehir savunma, keşif, düşmanı yok etmek ya da stratejik bir yeri ele geçirmek şeklinde özetlemek mümkün. Birincil öncelikli (primary) görevleri başarmak oyun içerisinde zorunluyken, ikincil öncelikli (secondary) görevler ise isteğe bağlı, daha fazla XP puanı kazanmak için yapılabiliyor. Bunlar dışında haritada belirli yerlerde gizlenmiş haydutlar ya da vahşi hayvanlar tarafından korunan küçük hazineler bulunuyor. Bunlardan oyun esnasında küçük getiriler ya da avantajlar elde etmek mümkün. Bütün senaryo yaklaşık ortalama 25 saat civarında bir oyun süresi sunuyor.
Skirmish modu ise önceki yapımlarda olduğu gibi yapay zekaya karşı seçtiğiniz harita, şart ve koşullarda oynamayı sağlıyor. Bu bölümde aynı zamanda multiplayer olarak da oynayabileceğiniz 15 farklı harita arasında seçim yapmak mümkün olduğu gibi, harita yapım kitiyle yapılan haritalarla (Scenario Editor) ya da önümüzdeki günlerde çıkacak daha sonra indirilebilir harita paketleriyle de bu modu oynamak mümkün. Daha önce bahsettiğimiz level sistemini ve getirdiği avantajları yine Skirmish modda kullanmak mümkün. 8 farklı çağ ve 5 farklı zorluk seviyesi arasından seçim yapılabilen bölümde 2 ila 8 oyuncuyla aynı haritada savaşmak mümkün. Skirmish moda getirilen yeni bir seçenek ise "Player Handicap" adlı özellik. Bu sayede taraflardan birinin oyuna ilişkin tecrübesi sizinle baş edebilecek düzeyde değilse gelişme düzeyi olarak sizden avantajlı olmasını sağlamak mümkün. Bunun tam tersi sizin için de geçerli. Elde ettiğiniz avantaj ya da handikap askeri olmaktan çok ekonomik düzeyde bir kazanım olarak oyunculara yansıyor.
Multiplayer seçeneğinde yapısal olarak bir yenilik sunmasa da serinin diğer yapımlarındaki gerçek rakiplere karşı oynamanın verdiği o müthiş zevki hala kendi kavramsal yapısı içerisinde barındırıyor. Yerel ağ ortamında (LAN) üzerinden oynayabileceğiniz gibi ES Online adlı Ensemble Studios'un Internet arabirimini kullanarak da uzaktaki arkadaşlarınızla oyunu doyasıya oynamak mümkün. Daha önce bahsettiğimiz "Player Handicap" özelliğini de yine çoklu oyuncu seçeneklerinde kullanmak mümkün. Oldukça fazla ekonomik rezervlerle başlanılan "Deathmatch" ya da sıfırdan başlayıp üstünlük kurmaya çalıştığınız "Supremacy" adındaki iki farklı modda online oyun zevkini yaşamak mümkün. Tıpkı serinin diğer yapımlarında olduğu gibi uzun süreli oynanabilirliği sağlayan asıl etken etkileyici multiplayer altyapısı. Yapımın tam sürümünün çoklu oyuncu seçenekleri konusunda (özellikle internet üzerinden çalışan EO Online'a ilişkin) birçok bağlantı problemi ve oyun için bug içermesi bir olumsuzluk olarak kabul edilebilir. Çoklu oyuncu seçeneklerinde herhangi bir sıkıntı yaşamamak için oyunun güncel yamasını (1.01 Patch) indirmeniz gerekiyor. ES Online arabiriminin kullanarak otomatik olarak son yamayı elde edebileceğiniz gibi yardım menüsünden Update Game seçeneğiyle ya da yapımın resmi sitesinden de yamaya ulaşmak mümkün
Age of Empires III'te sekiz farklı medeniyet arasından seçim yapmak mümkün. Bunlar Almanlar, Fransızlar, Hollandalılar, İngilizler, İspanyollar, Osmanlılar, Ruslar ve Portekizler. Bunlara ek olarak Amerikan yerlileri ile ittifaklar kurarak yeni teknolojiler ve birimler de elde edilebiliyor. Her ülkenin kendine has özel birimleri, ekonomik ya da teknolojik avantajları bulunuyor. Ancak ülkeler arasındaki bu ayrıcalıklar ve avantajlar arasındaki denge çoğunlukla oldukça iyi bir biçimde belirlenmiş. İyi oyuncular ülkenin özelliklerine ve rakiplerine uygun stratejiler üreterek rahatlıkla kazanmayı başaracaktır. Her ülkenin karakteristik özelliklerini teker teker analiz etmek yerine sanırım Osmanlılar üzerinde yoğunlaşarak örnek verebiliriz.
Osmanlılarda Home City olarak İstanbul'u kullanıyoruz. Osmanlıların en önemli ekonomik özellikleri yerleşimcilerin (settlers) hiçbir kaynağa ihtiyaç duyulmaksızın otomatik olarak üretilmesi. Bir cami (mosque) yaparak buradaki araştırmaları tamamlayarak yerleşimci limitinizi arttırabiliyor ve işçilerin çıkış hızını arttırabiliyorsunuz. Bu ve benzeri işlemler için yaptığınız araştırmaların isimleri de oldukça hoş. Galata Tower District Update, Topkapı Palace Upgrade, Agha Upgrade, Millet System gibi ilginç yerel isimler kullanılmış. Osmanlılar diğer medeniyetlerle karşılaştırıldığında daha çok benzersiz (unique) birime sahipler. Bunlar Abus Gun (havancılar), Janissary (yeniçerileri), Sipahiler ve Great Bombard adındaki dev toplar.
Jannisary birimi Osmanlılarda temel askeri birimi oluşturuyor. Her ne kadar kaynak gereksinimi yüksek olsa da çok amaçlı olarak kullanılabilmeleri onları daha da önemli hale getiriyor. Aslen tüfekli birim olarak uzaktan savaşsa de yakın dövüşte kılıç çekebiliyor olmaları bu birimi çok amaçlı olarak tanımlamamızın asıl nedeni. Yine barutlu silahların Osmanlı ordusunda önemli odak noktalarından biri olduğunu söylemek mümkün. Abus Gun adlı havan topu atan birimlerin yanı sıra Great Bombard Osmanlıları diğer ordulardan ayıran önemli bir özellik. Oldukça yüksek menzil ve vuruş gücüne sahip bu dev topun birkaç atışta yıkamayacağı bina, kale duvarı yok dersek sanırım yanlış olmaz. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethinde kullandığı büyük toplardan esinlenerek oyuna eklenen bu birim sınırlı sayıda elde edilebilse de karma bir ordu eşliğinde iyi korunduğu takdirde oyundaki tüm silahlar arasında uzak ara en öldürücü olanı. Sonuç olarak böyle güzel bir oyunda kendi tarihimizden de izler bulmak oldukça keyif verici.

Oynanış özellikleri açısından yapıma baktığımızda bu konuda kendisini daha önce defalarca kanıtlamış olan Ensemble Studios'un yine takdire değer bir iş çıkardığını görmek mümkün. Strateji türünün temel oynanış özelliklerini barındıran yapımı daha etkili ve hızlı oynayabilmek için klavye kısayollarını kullanmak mümkün. Kullanıcı arabirimi oldukça iyi tasarlanmış olmasına rağmen çok yüksek çözünürlüklerde bile ekranın neredeyse 1/3'ünü kaplıyor. Bu özellikle yoğun savaş sahnelerinde kontrolü oldukça olumsuz yönde etkiliyor. Daha önce demo'da oldukça eleştiri alan bu durum oyunun tam sürümünde bulunan seçenekler menüsündeki "Enable Minimized UI" seçeneğiyle giderilmiş. Bu seçenek kullanıcı arabirimini daha kabul edilebilir boyutlara indiriyor. Bu yüzden oyuna başlamadan önce bu seçeneği aktif hale getirmekte yarar var. Diğer yandan oyun içerisinde rakibinizin ne durumda olduğunu gösteren istatistik ekranlarına da seçenekler menüsünden ulaşmak mümkün. Ancak bu göstergeler de ekranda oldukça fazla yer kaplıyor. Yapımcı firmanın sağlayacağı yeni yamalarla umarız kullanıcı arabirimi daha da geliştirilebilir ve kullanışlı hale gelebilir. Kullanıcı arabiriminde bulunan sekmeleri birimlere çeşitli emirler vermek ya da o birime ait özellikleri görmeniz mümkün.
Yapım temel oynanış mantığını korusa da, yapılan küçük değişiklerden de küçük notlar halinde bahsedelim. Öncelikle kullandığımız temel kaynaklar arasında artık taş bulunmuyor. Üretim ve bina yapabilmek için Age of Empires III'te Yiyecek, Odun ve Altın kullanıyoruz. Yeni yapımda işçilerimiz toplama yaptıktan sonra herhangi bir merkeze dönmeye ihtiyaç duymadan kaynak bitene kadar işlerini sürdürüyorlar. Diğer taraftan yeni yapımda tarlaları sürekli yenilemek zorunda değiliz. Tek tarlada 10 işçi çalıştırmak mümkün. Ayrıca oyunda para kazanmak için ipek satıcılığı yapmak da mümkün. Tıpkı tarlada olduğu gibi bu binada da 10 yerleşimciyi kullanarak daha hızlı üretim gerçekleştirebilmek mümkün. Askeri üretimde ise artık birimleri teker teker değil 5'li gruplar halinde çıkarabilmemiz oldukça iyi bir gelişme.
Askeri birimler toplu olarak seçildiklerinde otomatik olarak standart formasyon şeklinde diziliyorlar. Yine oyunda ilk kurulumda varsayılan olarak açılmayan "Show Advanced Formations" seçeneği birimlere özel olarak taktik emirler vermenizi sağlıyor. Bu seçeneği "Options" menüsünden aktif hale getirdiğinizde birimleri seçtiğinizde arabirimde "Tactics" adlı sekmeyi kullanarak özel taktik emirlerini uygulatabiliyoruz. Örneğin yakın dövüş için askerlere süngü takma emri verebildiğimiz gibi, top ateşinden daha az etkilenmeleri için geniş alana yayılmalarını sağlayabiliyor ya da belli bir alanı korumaları için savunma modunu seçebiliyoruz. Sonuç olarak oynanabilirlik olarak serinin çıtasını daha da yükselten bir yapım Age of Empires III.
Yeni yapımdaki yapay zeka (AI) eski yapımlara göre biraz daha geliştirilmiş. Yapımda senaryo modlarında 3 skirmish modunda ise 5 farklı zorluk seviyesi bulunuyor. Öncelikle rakibiniz tek tek değil olması gerektiği gibi karma bir ordu yaratarak size saldırıyor. Özellikle yüksek zorluk seçeneklerinde aynı takım içerisindeki 1'den fazla rakibe karşı oynamak oldukça zorlayıcı. Ekonomik gelişimlerini oldukça kısa bir süre içerisinde tamamlayan yapay zeka öncelikle bir gözcü yardımıyla konumunuzu belirledikten sonra saldırmayı tercih ediyor. Tabi bu süre içerisinde belirli bir savunma hattı ve ordu oluşturamadıysanız bu saldırılar ekonomik olarak sizi oldukça yıpratıyor. Özellikle yapay zekanın yeni karakteristik özelliklerine ayak uydurmak belirli bir oyun tecrübesi ve kontrollere hakimiyet gerektiriyor. Yapay zekanın ilk planda zorlayıcı olmasını buna bağlayabiliriz. Belirli bir süre sonra yapımın zorluk seviyesine oyuncular ayak uydurabilecektir. Tabi bu söylediklerimiz Hard ve Expert modları için geçerli.

Yapımın en iddialı olduğu konulardan biri de şüphesiz görsel kalitesi. Age of Empires serisinin 3. temsilcisi aynı zamanda kendi içinde tamamen 3d teknolojinin kullanıldığı ilk yapım olma özelliğini de taşıyor. Grafik detayların kalitesine ve oyunun kavramsal yapısıyla sağladığı eşsiz uyum kesinlikle görmeye değer. Yapımın kendi türü içerisinde uzak ara en iyi görsellere sahip oyun olduğunu söylemek mümkün. Oyunun gelişim aşamasında basında yer alan ekran görüntüleri çoğumuz için inandırıcı olamayacak kadar güzeldi. Ve bu güzelliğin gerçek olduğuna demo ve tam sürümün gelmesiyle sanırım herkes inanmıştır. Yapımcının oluşturduğu haritalardaki detay, yaşayan bir doğa eşliğinde yine aynı güzellikte binalar eşliğinde koloni kurmanın verdiği zevk oyuncuyu bambaşka bir bambaşka bir dünyaya sürüklüyor. Haritalar amerika kıtasının belirli bölümlerini kapsayacak şekilde bulundukları konumun coğrafi ve iklimsel özelliklerini yansıtabilecek biçimde hazırlanmış. Yapımcı atmosferi güçlendirmek için her türlü detayı düşünmüş, siz oynarken etrafta uçuşan kuşlardan yabani hayvanlara ve hatta kıyıya vuran dalgalara kadar göze takılan o kadar çok detay var ki bu büyüleyici oyun ortamında saatlerce zaman geçirmek elde değil. Sadece kara tasarımları değil, deniz tasarımı ve görüntüsü de bir o kadar etkileyici. Bunca detayı atmosferin bütünlüğüne zarar vermeyecek biçimde sunmayı başaran yapımcı yürekten takdiri hak ediyor
Görevler içerisinde yapmanız gerekenleri kısaca koloni kurma, şehir savunma, keşif, düşmanı yok etmek ya da stratejik bir yeri ele geçirmek şeklinde özetlemek mümkün. Birincil öncelikli (primary) görevleri başarmak oyun içerisinde zorunluyken, ikincil öncelikli (secondary) görevler ise isteğe bağlı, daha fazla XP puanı kazanmak için yapılabiliyor. Bunlar dışında haritada belirli yerlerde gizlenmiş haydutlar ya da vahşi hayvanlar tarafından korunan küçük hazineler bulunuyor. Bunlardan oyun esnasında küçük getiriler ya da avantajlar elde etmek mümkün. Bütün senaryo yaklaşık ortalama 25 saat civarında bir oyun süresi sunuyor.
Osmanlılarda Home City olarak İstanbul'u kullanıyoruz. Osmanlıların en önemli ekonomik özellikleri yerleşimcilerin (settlers) hiçbir kaynağa ihtiyaç duyulmaksızın otomatik olarak üretilmesi. Bir cami (mosque) yaparak buradaki araştırmaları tamamlayarak yerleşimci limitinizi arttırabiliyor ve işçilerin çıkış hızını arttırabiliyorsunuz. Bu ve benzeri işlemler için yaptığınız araştırmaların isimleri de oldukça hoş. Galata Tower District Update, Topkapı Palace Upgrade, Agha Upgrade, Millet System gibi ilginç yerel isimler kullanılmış. Osmanlılar diğer medeniyetlerle karşılaştırıldığında daha çok benzersiz (unique) birime sahipler. Bunlar Abus Gun (havancılar), Janissary (yeniçerileri), Sipahiler ve Great Bombard adındaki dev toplar.
Oynanış özellikleri açısından yapıma baktığımızda bu konuda kendisini daha önce defalarca kanıtlamış olan Ensemble Studios'un yine takdire değer bir iş çıkardığını görmek mümkün. Strateji türünün temel oynanış özelliklerini barındıran yapımı daha etkili ve hızlı oynayabilmek için klavye kısayollarını kullanmak mümkün. Kullanıcı arabirimi oldukça iyi tasarlanmış olmasına rağmen çok yüksek çözünürlüklerde bile ekranın neredeyse 1/3'ünü kaplıyor. Bu özellikle yoğun savaş sahnelerinde kontrolü oldukça olumsuz yönde etkiliyor. Daha önce demo'da oldukça eleştiri alan bu durum oyunun tam sürümünde bulunan seçenekler menüsündeki "Enable Minimized UI" seçeneğiyle giderilmiş. Bu seçenek kullanıcı arabirimini daha kabul edilebilir boyutlara indiriyor. Bu yüzden oyuna başlamadan önce bu seçeneği aktif hale getirmekte yarar var. Diğer yandan oyun içerisinde rakibinizin ne durumda olduğunu gösteren istatistik ekranlarına da seçenekler menüsünden ulaşmak mümkün. Ancak bu göstergeler de ekranda oldukça fazla yer kaplıyor. Yapımcı firmanın sağlayacağı yeni yamalarla umarız kullanıcı arabirimi daha da geliştirilebilir ve kullanışlı hale gelebilir. Kullanıcı arabiriminde bulunan sekmeleri birimlere çeşitli emirler vermek ya da o birime ait özellikleri görmeniz mümkün.
Askeri birimler toplu olarak seçildiklerinde otomatik olarak standart formasyon şeklinde diziliyorlar. Yine oyunda ilk kurulumda varsayılan olarak açılmayan "Show Advanced Formations" seçeneği birimlere özel olarak taktik emirler vermenizi sağlıyor. Bu seçeneği "Options" menüsünden aktif hale getirdiğinizde birimleri seçtiğinizde arabirimde "Tactics" adlı sekmeyi kullanarak özel taktik emirlerini uygulatabiliyoruz. Örneğin yakın dövüş için askerlere süngü takma emri verebildiğimiz gibi, top ateşinden daha az etkilenmeleri için geniş alana yayılmalarını sağlayabiliyor ya da belli bir alanı korumaları için savunma modunu seçebiliyoruz. Sonuç olarak oynanabilirlik olarak serinin çıtasını daha da yükselten bir yapım Age of Empires III.
Yapımın en iddialı olduğu konulardan biri de şüphesiz görsel kalitesi. Age of Empires serisinin 3. temsilcisi aynı zamanda kendi içinde tamamen 3d teknolojinin kullanıldığı ilk yapım olma özelliğini de taşıyor. Grafik detayların kalitesine ve oyunun kavramsal yapısıyla sağladığı eşsiz uyum kesinlikle görmeye değer. Yapımın kendi türü içerisinde uzak ara en iyi görsellere sahip oyun olduğunu söylemek mümkün. Oyunun gelişim aşamasında basında yer alan ekran görüntüleri çoğumuz için inandırıcı olamayacak kadar güzeldi. Ve bu güzelliğin gerçek olduğuna demo ve tam sürümün gelmesiyle sanırım herkes inanmıştır. Yapımcının oluşturduğu haritalardaki detay, yaşayan bir doğa eşliğinde yine aynı güzellikte binalar eşliğinde koloni kurmanın verdiği zevk oyuncuyu bambaşka bir bambaşka bir dünyaya sürüklüyor. Haritalar amerika kıtasının belirli bölümlerini kapsayacak şekilde bulundukları konumun coğrafi ve iklimsel özelliklerini yansıtabilecek biçimde hazırlanmış. Yapımcı atmosferi güçlendirmek için her türlü detayı düşünmüş, siz oynarken etrafta uçuşan kuşlardan yabani hayvanlara ve hatta kıyıya vuran dalgalara kadar göze takılan o kadar çok detay var ki bu büyüleyici oyun ortamında saatlerce zaman geçirmek elde değil. Sadece kara tasarımları değil, deniz tasarımı ve görüntüsü de bir o kadar etkileyici. Bunca detayı atmosferin bütünlüğüne zarar vermeyecek biçimde sunmayı başaran yapımcı yürekten takdiri hak ediyor
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder